Archiwum ofiar terroru nazistowskiego i komunistycznego w Krakowie 1939 - 1956

Brak miniatury

Imię: Roman

Nazwisko: Koba

Pseudonim: Ryszard

Organizacja: Armia Krajowa (AK)

  • Imiona rodziców:
  • Data zatrzymania: 09.01.1944
  • Data urodzenia: 09.08.1916
  • Miejsce urodzenia:
  • Data śmierci: 27.12.2001

Biogram

Pochodził z Jarosławia. Syn Józefa i Rozyny z domu Pacak. Ojciec był znanym w Jarosławiu kupcem, organizatorem i członkiem władz Stronnictwa Narodowego. Roman zdał maturę w1936, po czym do sierpnia 1939 był uczniem Szkoły Podchorążych Piechoty w Ostrowii Mazowieckiej. Wojenną promocję na podporucznika piechoty otrzymał 1.08.1939 i jako dowódca plutonu w 71. Pułku Piechoty w Zambrowie przygotowywał odcinek obronny nad Biebrzą koło Wizny. Ranny, powrócił do rodzinnego Jarosławia w listopadzie 1939. W latach 1940–1941 ukrywał się przed Niemcami w okolicach Krakowa. Do Jarosławia powrócił w 1942 i włączył się w działalność AK – został zastępcą dowódcy plutonu dywersyjnego inspektoratu AK Przemyśl–Jarosław, którego dowódcą był jego starszy brat (por. Władysław Koba, pseud. „Rak”). Roman Koba został aresztowany niedaleko domu rodzinnego przy ul. Kraszewskiego w Jarosławiu przez niejakiego Schmidta, kolegę gimnazjalnego jego najstarszego brata Józefa. Po przesłuchaniach przez gestapo w Jarosławiu został wywieziony do więzienia w Tarnowie, a potem do więzienia przy ul. Montelupich w Krakowie. Stamtąd wysłano go do KL Gross-Rosen, a nastepnie kolejno do Lieberose, Sachsenhausen i Bergen-Belsen. Po wyzwoleniu obozu w kwietniu 1945 wraz z bratem Józefem został przewieziony do Szwecji. Po trwającym ok. 10 miesięcy leczeniu i rehabilitacji oraz nauce języka szwedzkiego bracia przenieśli się z prowincji Smĺland w południowej Szwecji do Västeras (ok. 115 km na zachód od Sztokholmu), gdzie ułożyli sobie życie. W 1946 Roman Koba brał udział w organizowaniu Związku Polaków w Szwecji. W kraju jego najstarszy brat Władysław, komendant Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” (WiN) Okręgu Rzeszowskiego został skazany za karę śmierci i 31.01.1949 wyrok wykonano. To zaważyło na decyzji Romana Koby, by pozostać w Szwecji, gdzie aktywnie działał w organizacjach polonijnych. W latach 80. informował o sytuacji w Polsce, udzielał poparcia i pomocy Polakom szukającym schronienia w Szwecji.

 

Bibliografia:

Krzanowska Zofia: Roman Koba [on line] [dostęp 1.05.2011]. Dostępny w Internecie: http://www.jaroslaw.pl/biuletyn/B012002/6.html. Na podstawie opracowania Wojciecha Koby i strony internetowej: http://www.polskakongressen.org